HPV a płodność – czy zakażenie wirusem wpływa na szanse zajścia w ciążę?

Diagnoza zakażenia wirusem HPV często budzi niepokój, szczególnie u kobiet i mężczyzn planujących potomstwo. Czy wirus może wpłynąć na płodność? Czy utrudnia zajście w ciążę? A może stanowi zagrożenie dla zdrowia dziecka? Takie pytania pojawiają się bardzo często i mogą budzić wiele obaw. Wyjaśniamy, co wiadomo o związku między zakażeniem HPV a płodnością, ciążą i planowaniem rodziny.

HPV a ciąża – czy można zajść w ciążę będąc zakażonym?

Krótka odpowiedź brzmi: tak. Zakażenie wirusem HPV samo w sobie nie uniemożliwia zajścia w ciążę ani jej donoszenia. Większość kobiet zakażonych HPV jest w pełni płodna i może bez problemu zajść w ciążę w sposób naturalny.

Wirus brodawczaka ludzkiego (HPV) jest niezwykle powszechny – szacuje się, że około 80% osób aktywnych seksualnie ma kontakt z tym wirusem w pewnym momencie życia. U większości z nich organizm samodzielnie eliminuje zakażenie w ciągu 12–24 miesięcy, nie powodując żadnych długotrwałych konsekwencji zdrowotnych.

Jednak badania naukowe sugerują, że w niektórych przypadkach przewlekłe zakażenie HPV może wpływać na płodność – zarówno u kobiet, jak i u mężczyzn.

Zakażenie HPV a szanse na zajście w ciążę

U większości kobiet zakażenie wirusem HPV nie wpływa bezpośrednio na zdolność do zajścia w ciążę. Jednak istnieje kilka mechanizmów, przez które przewlekłe zakażenie HPV może pośrednio wpływać na płodność:

• Zmiany zapalne szyjki macicy
  Przewlekłe zakażenie wirusem HPV może prowadzić do stanów zapalnych szyjki macicy (cervicitis), które wpływają na jakość śluzu szyjkowego. Śluz szyjkowy odgrywa kluczową rolę w transporcie plemników – jeśli jest on zmieniony zapalnie, może utrudniać wędrówkę plemników do jajowodu.

• Leczenie zmian przednowotworowych
  Kobiety, u których stwierdzono zmiany przednowotworowe szyjki macicy (CIN 2/3), często wymagają leczenia w postaci konizacji. Chociaż procedura ta jest skuteczna i konieczna, w niektórych przypadkach może wpłynąć na strukturę szyjki macicy i nieznacznie zwiększyć ryzyko porodu przedwczesnego w przyszłej ciąży.

• Zmiany w układzie odpornościowym
  Przewlekłe zakażenie wirusem HPV może wpływać na lokalną odpowiedź immunologiczną w obrębie szyjki macicy i jajowodów. Niektóre badania sugerują, że może to mieć wpływ na proces implantacji zarodka, choć mechanizmy te nie są jeszcze w pełni poznane.

HPV a poronienia

Niektóre badania sugerują związek między zakażeniem wirusem HPV, a zwiększonym ryzykiem wczesnych poronień. Mechanizm tego zjawiska nie jest do końca jasny, ale może być związany z reakcją zapalną lub wpływem wirusa na trofoblast (tkankę łożyska).

Warto jednak podkreślić, że:

• większość kobiet zakażonych wirusem HPV ma prawidłowe ciąże,
• zakażenie HPV nie jest bezpośrednią przyczyną większości poronień,
• inne czynniki (genetyczne, hormonalne, anatomiczne) odgrywają znacznie większą rolę w występowaniu poronień

HPV u mężczyzn a płodność

Coraz więcej badań wskazuje, że zakażenie wirusem HPV może wpływać również na płodność mężczyzn.

HPV a jakość nasienia

Wykazano, że mężczyźni zakażeni HPV mieli istotnie gorsze parametry nasienia w porównaniu z mężczyznami niezakażonymi, w tym:

• niższą ruchliwość plemników,
• gorszą morfologię plemników,
• zwiększony odsetek plemników z fragmentacją DNA.

Obecność wirusa HPV na powierzchni plemników może wpływać na proces zapłodnienia.

Dostępne są także dane sugerujące, że zakażenie HPV może mieć negatywny wpływ na skuteczność leczenia przy pomocy technik wspomaganego rozrodu.

HPV 16 i 18 a ciąża – czy te genotypy są bardziej niebezpieczne?

HPV 16 i 18 to najbardziej onkogenne typy wirusa brodawczaka ludzkiego, odpowiedzialne za około 70% przypadków raka szyjki macicy. W kontekście ciąży nie wydają się jednak bardziej niebezpieczne niż inne typy wirusa – większość kobiet zakażonych tymi genotypami ma prawidłowe ciąże.

Mimo to, kobiety zakażone wysokoonkogennymi typami:

• powinny być pod szczególną kontrolą ginekologiczną w czasie ciąży,
• mogą wymagać częstszych badań cytologicznych i kolposkopowych po porodzie,
• powinny zgłosić się do lekarza w celu ustalenia planu dalszego postępowania po porodzie.

Wirus HPV a ciąża – czy można zakazić dziecko?

Jednym z najczęstszych pytań przyszłych rodziców jest, czy HPV może zostać przeniesiony na dziecko podczas ciąży lub porodu.

Przeniesienie wirusa HPV z matki na dziecko jest możliwe, ale bardzo rzadkie. Może do niego dojść zarówno w trakcie porodu drogami natury, jak i poprzez cięcie cesarskie.

Jeszcze rzadziej dochodzi do zakażenia w trakcie ciąży poprzez łożysko.

Czy ciąża z HPV wymaga cięcia cesarskiego?

W większości przypadków nie. Zakażenie wirusem HPV samo w sobie nie jest wskazaniem do porodu przez cięcie cesarskie. Decyzję o sposobie porodu podejmuje lekarz na podstawie stanu zdrowia matki i dziecka oraz innych czynników położniczych.

Wyjątkiem mogą być:

• duże brodawki narządów płciowych (kłykciny kończyste) blokujące kanał rodny,
• aktywne krwawienie z rozległych zmian w obrębie szyjki macicy,
• stwierdzenie bądź podejrzenie inwazyjnego raka szyjki macicy.

HPV a ciąża – czy można leczyć HPV w ciąży?

Nie istnieje specyficzne leczenie przeciwwirusowe HPV. Zakażenie HPV zazwyczaj nie jest leczone, chyba że powoduje zmiany kliniczne (np. brodawki narządów płciowych lub zmiany przednowotworowe).

W czasie ciąży brodawki narządów płciowych mogą być usuwane metodami fizycznymi (krioterapia, elektrokoagulacja), jeśli są uciążliwe. Niektóre leki stosowane w leczeniu brodawek narządów płciowych (np. podofilina, imikwimod) są jednak przeciwwskazane w ciąży.

Leczenie zmian przednowotworowych szyjki macicy zazwyczaj jest odkładane na okres po porodzie.

Szczepienie przeciw HPV a ciąża – czy można się zaszczepić w ciąży?

Nie. Szczepienie przeciw HPV nie jest zalecane w czasie ciąży. Dotychczas nie przeprowadzono wystarczających badań oceniających bezpieczeństwo szczepienia u kobiet w ciąży.

Jeśli kobieta zaszła w ciążę w trakcie schematu szczepienia (np. po pierwszej lub drugiej dawce), zaleca się kontynuację szczepienia (podanie brakującej dawki) po porodzie.

Czy można szczepić się podczas karmienia piersią?

Tak. Szczepienie przeciw HPV może być podawane w okresie karmienia piersią. Badania nie wykazały negatywnego wpływu szczepienia na dziecko karmione piersią.

Szczepienie przed ciążą

Jeśli planujesz ciążę i jeszcze nie jesteś zaszczepiona przeciw HPV, warto rozważyć szczepienie przed zajściem w ciążę. Szczepienie może chronić przed niektórymi skutkami zakażenia wysokoonkogennymi typami wirusa HPV i zmniejszyć ryzyko niektórych zmian przednowotworowych w przyszłości.

Zaleca się zakończenie pełnego schematu szczepienia przed planowaną ciążą.

Zakażenie HPV a leczenie niepłodności

Dla par leczących się z powodu niepłodności i planujących procedury wspomaganego rozrodu (IVF, ICSI) obecność zakażenia wirusem HPV może być dodatkowym wyzwaniem.

Czy HPV wyklucza leczenie niepłodności? 

Nie. Zakażenie HPV nie jest przeciwwskazaniem do leczenia niepłodności. Jednak niektóre kliniki mogą zalecać badanie na obecność HPV u obu partnerów przed rozpoczęciem leczenia.

W przypadku dodatniego wyniku lekarz może zalecić dodatkowe badania kontrolne w trakcie leczenia.

Leczenie zmian przednowotworowych szyjki macicy powinno być zakończone przed rozpoczęciem procedur zapłodnienie pozaustrojowego.

Czy leczenie HPV zwiększa szanse na ciążę?

Nie ma bezpośredniego leczenia zakażenia HPV. Jednak leczenie zmian klinicznych (brodawek narządów płciowych, zmian przednowotworowych) oraz ogólna poprawa stanu zdrowia i funkcjonowania układu odpornościowego mogą poprawić warunki do zajścia w ciążę.

Planowanie ciąży z HPV – praktyczne wskazówki 

 Jeśli jesteś zakażona wirusem HPV i planujesz ciążę, warto pamiętać o kilku zasadach:

• Nie odkładaj planów na później – w większości przypadków HPV nie jest przeszkodą w zajściu w ciążę, więc nie ma powodu, by odkładać plany rodzicielskie z powodu samego zakażenia.
• Regularnie wykonuj badania kontrolne – cytologia, kolposkopia i test na HPV pomogą monitorować stan zakażenia.
• Skonsultuj się z ginekologiem – lekarz oceni, czy zakażenie wymaga leczenia przed ciążą.
• Dbaj o układ odpornościowy – zdrowa dieta, regularna aktywność fizyczna, unikanie stresu, rzucenie palenia mogą wspierać organizm w walce z wirusem.
• Zaszczep się – nawet jeśli jesteś już zakażona HPV, nie stanowi to przeciwskazania do szczepienia, a może zmniejszyć ryzyko związane z zakażeniami innymi typami wirusa HPV.
• Rozważ szczepienie partnera – infekcje HPV dotyczą także mężczyzn.

HPV a ciąża i płodność – co warto zapamiętać

Zakażenie wirusem HPV nie oznacza końca planów rodzicielskich. Większość kobiet zakażonych HPV może bez problemu zajść w ciążę i urodzić zdrowe dziecko.

Przewlekłe zakażenie w niektórych przypadkach może jednak wpływać na płodność, dlatego tak ważne są regularne badania kontrolne oraz odpowiednia opieka medyczna.

Szczepienie przeciw HPV jest jedną z najskuteczniejszych metod profilaktyki. Pomaga chronić przed niektórymi konsekwencjami zakażenia wirusem HPV, które potencjalnie mogą mieć negatywny wpływ na płodność.

Więcej informacji na temat szczepień przeciw HPV można znaleźć na stronie hpv.pl.

FAQ

1. Czy zakażenie HPV utrudnia zajście w ciążę?

W większości przypadków zakażenie wirusem HPV nie utrudnia zajścia w ciążę. U części kobiet przewlekłe zakażenie może jednak pośrednio wpływać na płodność, np. poprzez stany zapalne szyjki macicy lub leczenie zmian przednowotworowych.

2. Czy można zajść w ciążę mając HPV?

Tak. Większość kobiet zakażonych wirusem HPV może bez problemu zajść w ciążę i ją donosić. U wielu osób organizm samodzielnie eliminuje wirusa w ciągu 12–24 miesięcy.

3. Czy HPV może powodować poronienia?

Niektóre badania sugerują możliwy związek między zakażeniem HPV a zwiększonym ryzykiem wczesnych poronień. Mechanizm tego zjawiska nie jest jednak w pełni poznany. Większość kobiet zakażonych HPV ma prawidłowe ciąże, a główną rolę w występowaniu poronień odgrywają inne czynniki, np. genetyczne lub hormonalne.

4. Czy dziecko może zarazić się HPV, jeśli matka jest zakażona w ciąży?

Przeniesienie wirusa HPV z matki na dziecko jest możliwe, ale zdarza się bardzo rzadko. W większości przypadków, nawet jeśli dojdzie do zakażenia, układ odpornościowy dziecka eliminuje wirusa bez żadnych konsekwencji.

5. Czy HPV wpływa na płodność mężczyzn?

HPV może wpływać na płodność mężczyzn, ponieważ wirus może znajdować się w spermie i może pogarszać parametry nasienia. Może to wiązać się m.in. z niższą ruchliwością plemników, gorszą morfologią oraz większym odsetkiem plemników z fragmentacją DNA.

6. Czy można rodzić naturalnie mając HPV?

Tak, zakażenie wirusem HPV samo w sobie nie jest wskazaniem do porodu przez cięcie cesarskie. Decyzję o sposobie porodu podejmuje lekarz na podstawie ogólnego stanu zdrowia matki i dziecka oraz innych czynników położniczych.

7. Czy szczepienie przeciw HPV jest bezpieczne w ciąży?

Szczepienie przeciw HPV nie jest zalecane w czasie ciąży. Jeśli kobieta zajdzie w ciążę w trakcie schematu szczepienia, brakującą dawkę podaje się po porodzie. Z tego względu, jeśli planujesz ciążę i nie byłaś wcześniej zaszczepiona, warto rozważyć szczepienie przed zajściem w ciążę jako element profilaktyki.

8. Czy szczepienie przeciw HPV wyklucza leczenie niepłodności?  

Nie, zakażenie HPV nie jest przeciwwskazaniem do leczenia niepłodności ani do procedur wspomaganego rozrodu, takich jak IVF (zapłodnienie pozaustrojowe ang. in vitro fertilization) czy ICSI (docytoplazmatyczne wstrzyknięcie plemnika ang. intracytoplasmic sperm injection). W niektórych przypadkach lekarz może jednak zalecić dodatkowe badania kontrolne zarówno przed rozpoczęciem leczenia, jak i w jego trakcie.

Autor artykułu – specjalista położnictwa i ginekologii: dr n. med. Wojciech Homola

Bibliografia

1. Perino A, Giovannelli L, Schillaci R et al. Human papillomavirus infection in couples undergoing in vitro fertilization procedures: impact on reproductive outcomes, Fertil Steril. 2011, 95(5):1845-1848.
2. Doorbar J, Quint W, Banks L et al. The biology and life-cycle of human papillomaviruses, Vaccine. 2012, 30 Suppl 5, s. F55-70.
3. Questions and answers about human papillomavirus. Second edition. Copenhagen: WHO Regional Office for Europe; 2024. Licence: CC BY-NC-SA 3.0 IGO.
4. Akhigbe, Roland E et al. Viral Infections and Male Infertility: A Comprehensive Review of the Role of Oxidative Stress. Frontiers in reproductive health vol. 4 782915. 3 Feb. 2022, doi:10.3389/frph.2022.782915
5. Rezaei, M, Moghoofei M. The role of viral infection in implantation failure: direct and indirect effects. Reprod Biol Endocrinol 2024; 22 (142). https://doi.org/10.1186/s12958-024-01303-w
6. Ardekani OS, Letafati A, Dehkordi SE et al. From infection to infertility: a review of the role of human papillomavirus-induced oxidative stress on reproductive health and infertility. Eur J Med Res 2025; 30(339). https://doi.org/10.1186/s40001-025-02605-4
7. Kyrgiou M, Athanasiou A, Paraskevaidi M et al. Adverse obstetric outcomes after local treatment for cervical preinvasive and early invasive disease according to cone depth: systematic review and meta-analysis, BMJ. 2016, 354, i3633.
8.  Ambühl LMM, Baandrup U, Dybkær K et al. Human papillomavirus infection as a possible cause of spontaneous abortion and spontaneous preterm delivery, Infect Dis Obstet Gynecol. 2016, 2016, 3086036.
9. Lyu Z et al. Human papillomavirus in semen and the risk for male infertility: a systematic review and meta-analysis. BMC Infect Dis. 2017 Nov 9; 17(1): 714. doi:10.1186/s12879-017-2812-z
10. Garolla A et al. Human papillomavirus sperm infection and assisted reproduction: a dangerous hazard with a possible safe solution. Hum Reprod. 2012 Apr; 27(4):967-973. doi:10.1093/humrep/des009
11. Clifford GM et al. Human papillomavirus types in invasive cervical cancer worldwide: a meta-analysis. Br J Cancer. 2003 Jan 13;88(1). 63-73. doi:10.1038/sj.bjc.6600688
12. Chenafi-Adham S et al. Impact of Human Papillomavirus (HPV) on Male and Female Fertility. Pathogens. 2024 Dec 7;13(12):1076. doi:10.3390/pathogens13121076
13. Rombaldi RL, Serafini EP, Mandelli J et al. Perinatal transmission of human papilomavirus DNA, Virol J. 2009, Jun 21:6:83. doi: 10.1186/1743-422X-6-83.
14. Derkay CS, Wiatrak B. Recurrent respiratory papillomatosis: a review, Laryngoscope. 2008 Jul;118(7):1236-1247. doi: 10.1097/MLG.0b013e31816a7135.
15. Genital wards. West of Scotland Sexual Health Clinical Guidelines https://www.rightdecisions.scot.nhs.uk/shared-content/west-of-scotland-sexual-health-clinical-guidelines/pregnancy-related/pregnancy-stis-and-group-b-gbs-streptococcal-colonisation/genital-warts/ data publikacji: 01.2026, Dostęp: 05.2026
16. Amant F et al. ESGO/INCIP Guidelines for the management of patients with gynecological cancers during pregnancy. International journal of gynecological cancer: official journal of the International Gynecological Cancer Society 2025; 35,9: 101975. doi:10.1016/j.ijgc.2025.101975
17. Workowski KA, Bachmann LH, Chan PA et al. Sexually Transmitted Infections Treatment Guidelines, 2021, MMWR Recomm Rep. 2021; 70(4): 1-187.
18. Małecka I, Stryczyńska-Kazubska J, Talarek E. Human Papilloma Virus. Przewodnik po szczepieniach przeciw HPV dla pracowników ochrony zdrowia. Wydanie 2, online: https://szczepienia.pzh.gov.pl/wp-content/uploads/2025/03/8.1-Przewodnik-po-szczepieniach-przeciw-HPV-dla-pracownikow-medycznych-2024.pdf Dostęp: 05.2026.
19. Zacharis Ket al. Human Papilloma Virus (HPV) and Fertilization: A Mini Review, Medicina (Kaunas) 2018 Jul 27; 54(4):50. doi:10.3390/medicina54040050