Gdzie zaszczepić dziecko przeciw HPV – w szkole czy w przychodni?

Decyzja, czy zaszczepić dziecko przeciw HPV w przychodni POZ, czy w szkole należy do rodzica. Niezależnie od tego, gdzie szczepimy dziecko, można wybrać jeden z dwóch dostępnych preparatów, a szczepienie podaje się w dwóch dawkach w odstępie 6-12 miesięcy^1,2,3.

Szczepienia w ramach Programu bezpłatnych szczepień przeciw HPV dla dzieci w wieku 9-13 lat realizowane są w każdej przychodni POZ oraz w niektórych szkołach, które zdecydowały się na wsparcie ministerialnego Programu ochrony dzieci przed skutkami zakażenia wirusem brodawczaka ludzkiego.  Jeśli chcesz zapisać na szczepienie syna lub córkę wystarczy, że umówisz wizytę w punkcie szczepień podstawowej opieki zdrowotnej (POZ). W przypadku szczepienia przeciw HPV w szkole, należy zwrócić się zapytaniem do dyrektora jednostki, który odpowiada za część organizacyjną szczepień^2,4.

Jak działa Program bezpłatnych szczepień przeciw HPV w szkołach?

Od 1 września 2024 Program bezpłatnych szczepień przeciw HPV realizowany jest w szkołach. Do udziału w programie może zgłosić się każda szkoła podstawowa, do której uczęszczają uczniowie w wieku 9-13 lat (od ukończenia 9. r.ż. do ukończenia 14. r.ż.). Decyzja o szczepieniu podejmowana jest przez rodzica. Dodatkowo zawsze przed szczepieniem dziecka lekarz POZ przeprowadza badania kwalifikacyjne. Nie jest konieczna osobna wizyta dziecka w placówce POZ^1,2.

Czytaj także: Szczepienie przeciw HPV – dlaczego 9–13 lat to kluczowy moment?

Kto organizuje szczepienia?

Organizacja szczepień przeciw HPV w szkołach należy do obowiązków dyrektora szkoły lub osoby przez niego wskazanej. Szczepienia są wykonywane przez personel podstawowej opieki zdrowotnej (lekarza lub pielęgniarkę), z którym szkoła nawiąże współpracę⁴.

Szkoła we współpracy z POZ oraz Powiatową Stacją Sanitarno-Epidemiologiczną wyznacza miejsce odbywania się szczepienia, np. gabinet pielęgniarki szkolnej. Ponadto szkoła wyznacza następujące strefy:

• strefę dla uczniów oczekujących na szczepienie,
• miejsce do kwalifikacji do szczepienia przez lekarza,
• miejsce do podania szczepienia przez pielęgniarkę,
• strefę obserwacji po podaniu szczepienia,
• toaletę wyłącznie dla zespołu szczepiącego i osób szczepionych.

Szkoła musi również zapewnić obecność osoby dorosłej podczas oczekiwania na szczepienie i po szczepieniu⁴.

Czy wymagana jest zgoda rodzica?

Co ważne, do wykonania szczepienia przeciw HPV w szkole konieczna jest zgoda przedstawiciela ustawowego dziecka. W tym celu należy wypełnić następujące wzory dokumentów: 

• deklaracja przedstawiciela ustawowego dziecka dotycząca szczepienia przeciw HPV w szkole,
• oświadczenie i zgoda przedstawiciela ustawowego dziecka dotycząca szczepienia przeciw HPV w szkole.

Oba dokumenty rodzic składa każdorazowo przed szczepieniem – zarówno przed pierwszą, jak i drugą dawką. Ministerstwo Zdrowia pozostawia do decyzji dyrektora szkoły, czy rodzic ma być obecny w szkole podczas szczepienia dziecka. Rodzic może także upoważnić inną osobę, która podczas szczepienia będzie towarzyszyła dziecku i sprawowała nad nim opiekę^4,6.

Szczepienie przeciw HPV w przychodni – co warto wiedzieć?

Od września 2024 roku szczepienia przeciw HPV dostępne są w każdej przychodni POZ. To duże ułatwienie – wcześniej sczepienia realizowały tylko wybrane przychodnie, więc rodzic musiał szukać takiej, która dysponowała wolnymi terminami³.

Jak zapisać dziecko na szczepienie w przychodni?

Obecnie możesz zapisać dziecko na szczepienie w każdej przychodni POZ. Podstawową formą rejestracji jest bezpośredni kontakt z przychodnią. Uwaga: przychodnie POZ nie mają obowiązku zgłaszania dostępnych terminów szczepienia do systemu e-zdrowia, dlatego nie do każdej przychodni umówisz się poprzez Internetowe Konto Pacjenta (IKP) oraz aplikację IKP³.

Czy trzeba mieć skierowanie?

Szczepienie w ramach Programu bezpłatnych szczepień dla dzieci w wieku 9-13 lat możesz zrealizować w przychodni POZ. Nie musisz mieć skierowania wystawionego przez lekarza. Ponadto każdą z dwóch dawek szczepienia można podać w dowolnym POZ^2,5.

Jak przygotować dziecko do szczepienia?

Szczepienie przeciw HPV nie wymaga specjalnego przygotowania. Ważne, aby dziecko nie było w trakcie ostrej infekcji z gorączką lub fazie zaostrzenia choroby przewlekłej. Przed szczepieniem nie ma również konieczności wykonywania badań. Przeciwskazania nie stanowi również miesiączkowanie u dziewczynek².

Z technicznego punktu widzenia, warto przygotować dziecko tak, aby szczepienie zajęło jak najmniej czasu. Uzgodnij z córką lub synem założenie takich ubrań, które nie będą utrudniać dostępu do ramienia. W dniu szczepienia dziecko musi mieć przy sobie zgodę od rodzica oraz dokument ze zdjęciem (najlepiej legitymację szkolną)^4.7.

Gdzie znaleźć wiarygodne informacje o HPV?

Jeśli szukasz informacji na temat szczepień przeciw HPV, sięgaj po sprawdzone źródła. By dowiedzieć się więcej, sprawdź oficjalną stronę Ministerstwa Zdrowia oraz portal wiedzy o HPV, na którym znajdziesz przydatne treści o szczepieniu dzieci i dorosłych. W przypadku jakichkolwiek wątpliwości, warto również skonsultować się z lekarzem na temat profilaktyki HPV⁷.

Szczepienie przeciw HPV – w szkole czy w przychodni?

Jeśli zastanawiasz się, gdzie zaszczepić dziecko na HPV – nie ma tu jednej, uniwersalnej odpowiedzi. Dobrym wyborem będzie zarówno szkoła, jak i przychodnia POZ. W obu przypadkach dziecko przechodzi badanie kwalifikacyjne, które jest przeprowadzane przez lekarza, a szczepienie wykonuje pielęgniarka. Organizacja szczepień przeciw HPV należy do dyrektora szkoły. To dyrektor szkoły musi również spełnić odpowiednie formalności, aby szczepienie odbyło się zgodnie z procedurami i przy zachowaniu środków bezpieczeństwa⁸.

Szczepienie przeciw HPV w szkole nie wymaga umawiania terminu przez rodzica i odbycia wizyty w przychodni. Trzeba jednak pamiętać, że konieczne jest wypełnienie odpowiednich dokumentów:

• deklaracji przedstawiciela ustawowego dziecka dotyczącej szczepienia przeciw HPV w szkole, w której rodzic deklaruje wybór jednego z dwóch dostępnych preparatów,
• oświadczenia i zgody przedstawiciela ustawowego dziecka dotyczącej szczepienia przeciw HPV w szkole⁴.

Szkoła, do której uczęszcza dziecko to znajome środowisko, dlatego szczepienie w takiej formie może okazać się dla niego bardziej komfortowe. Najlepiej porozmawiać z nastolatkiem i wspólnie podjąć decyzję, gdzie wykonać sczepienie przeciw HPV – w szkole, czy w przychodni. Każda opcja jest dobrym wyborem, a decyzja zależy od indywidualnych preferencji. 

Bibliografia:

1. Szczepienia dla dzieci i nastolatków przeciwko HPV (pomiędzy 9 a 14 rokiem życia). GOV.PL. 2024. https://www.gov.pl/web/wsse-wroclaw/szczepienia-dla-nastolatkow-przeciwko-hpv (dostęp: 05.2026)
2. Pytania i odpowiedzi. GOV.PL. https://www.gov.pl/web/zdrowie/pytania-i-odpowiedzi2 (dostęp: 05.2026)
3. Ministerstwo Zdrowia. Szczepienia przeciw HPV. GOV.PL. https://www.gov.pl/web/zdrowie/hpv (dostęp: 05.2026)
4. Szczepienia przeciw HPV w szkołach. https://www.gov.pl/attachment/338487b5-189a-4ffa-a390-0034a0e54f3f (dostęp: 05.2026)
5. 50 pytań i odpowiedzi o bezpłatnych szczepieniach przeciw HPV. https://szczepienia.pzh.gov.pl/faq/50-pytan-i-odpowiedzi-o-bezplatnych-szczepieniach-przeciw-hpv-dla-rodzicow-nastolatkow/ (dostęp: 05.2026)
6. Załącznik do zaleceń Ministra Zdrowia dotyczących realizacji szczepień przeciw ludzkiemu wirusowi brodawczaka (HPV) w ramach powszechnego programu szczepień. GOV.PL. https://www.gov.pl/attachment/c4674b44-979c-438b-b021-248bc0b466cf (dostęp: 05.2026)
7. Przewodnik dla rodziców i lekarzy. Jak rozmawiać z nastolatkami o szczepieniach? Szczepienia.info.2022. https://szczepienia.pzh.gov.pl/wp-content/uploads/2022/12/10.-Przewodnik-dla-rodzicow-i-lekarzy.-Jak-rozmawiac-z-nastolatkami-o-sz…OK-osatteczny.pdf (dostęp: 05.2026)
8. Program szczepień zalecanych przeciw wirusowi brodawczaka ludzkiego (HPV). GOV.PL. https://www.gov.pl/web/psse-namyslow/program-szczepien-zalecanych-przeciw-wirusowi-brodawczaka-ludzkiego-hpv (dostęp: 05.2026)